ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အသံစနစ်ဆိုတာ ယေဘုယျအားဖြင့် ကခုန်ခန်းမတွေ၊ KTV အခန်းတွေ၊ ရုပ်ရှင်ရုံတွေ၊ ညီလာခံခန်းတွေနဲ့ အားကစားကွင်းတွေလို ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဖျော်ဖြေရေးနေရာတွေမှာ အသုံးပြုတဲ့ အသံကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် စပီကာတွေမှာ အာရုံခံနိုင်စွမ်းမြင့်မားခြင်း၊ အသံဖိအားမြင့်မားခြင်း၊ အသံပြင်းထန်မှုကောင်းမွန်ခြင်းနဲ့ အသံလက်ခံနိုင်စွမ်း မြင့်မားခြင်းတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် စပီကာပစ္စည်းတွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေက ဘာတွေလဲ။

ပရော်ဖက်ရှင်နယ် စပီကာများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ- ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အသံပစ္စည်းများတွင် မော်နီတာ မစ်ဆာ၊ ပါဝါ အသံချဲ့စက် မစ်ဆာ၊ သယ်ဆောင်ရလွယ်ကူသော မစ်ဆာ၊ ပါဝါ ချဲ့စက်၊ ဒိုင်းနမစ် မိုက်ခရိုဖုန်း၊ ကွန်ဒန်ဆာ မိုက်ခရိုဖုန်း၊ ကြိုးမဲ့ မိုက်ခရိုဖုန်း၊ စပီကာ၊ မော်နီတာ စပီကာ၊ ပါဝါ အသံချဲ့စက် စပီကာ၊ အလွန်နိမ့်သော ဆပ်ပူဖာ၊ အီကွေလိုင်ဆာ၊ ရီဗာဘာရက်တာ၊ အက်ဖ্যান ...

စပီကာအမျိုးအစားများစွာရှိသည်- ၎င်းတို့၏ စွမ်းအင်ပြောင်းလဲမှုနည်းလမ်းများအရ ၎င်းတို့ကို လျှပ်စစ်၊ လျှပ်စစ်သံလိုက်၊ piezoelectric၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် စသည်တို့အဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ diaphragm ဖွဲ့စည်းပုံအရ ၎င်းတို့ကို single cone၊ composite cone၊ composite horn စသည်တို့အဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ shaft အမျိုးအစားများစွာရှိသည်။ diaphragm အလိုက် ၎င်းကို cone အမျိုးအစား၊ dome အမျိုးအစား၊ flat အမျိုးအစား၊ belt အမျိုးအစား စသည်တို့အဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ replay ကြိမ်နှုန်းအရ high frequency၊ intermediate frequency၊ low frequency နှင့် full band စပီကာများအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ magnetic circuit အလိုက် နည်းလမ်းကို external magnetic အမျိုးအစား၊ internal magnetic အမျိုးအစား၊ dual magnetic circuit အမျိုးအစားနှင့် shielded အမျိုးအစားအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ magnetic circuit ၏ သဘောသဘာဝအရ ferrite magnets၊ neodymium boron magnets နှင့် AlNiCo magnet စပီကာများအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ diaphragm အချက်အလက်အရ paper နှင့် non-cone စပီကာများအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။

ဒီဗီဒိုကို စပီကာယူနစ်ရဲ့ အသံတိုတိုပတ်လမ်းကို ဖယ်ရှားဖို့၊ အသံပဲ့တင်သံကို ထိန်းချုပ်ဖို့၊ အသံလှိုင်းတုံ့ပြန်မှုအစီအစဉ်ကို ချဲ့ထွင်ဖို့နဲ့ အသံပျက်ခြင်းကို လျှော့ချဖို့အတွက် အသုံးပြုပါတယ်။ စပီကာရဲ့ ဗီဒိုပုံသဏ္ဍာန်ဖွဲ့စည်းပုံကို စာအုပ်စင်အမျိုးအစားနဲ့ ကြမ်းပြင်အမျိုးအစားအပြင် ဒေါင်လိုက်အမျိုးအစားနဲ့ အလျားလိုက်အမျိုးအစားဆိုပြီး ခွဲခြားထားပါတယ်။ သေတ္တာရဲ့ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံမှာ ပိတ်ထားတဲ့နည်းလမ်း၊ ပြောင်းပြန်လှန်ထားတဲ့နည်းလမ်း၊ band-pass နည်းလမ်း၊ ဗလာစက္ကူကွန်ပုံစံ၊ labyrinth နည်းလမ်း၊ symmetrical drive နည်းလမ်းနဲ့ horn နည်းလမ်းစတဲ့ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။ အသုံးအများဆုံးနည်းလမ်းတွေကတော့ ပိတ်ထားတဲ့နည်းလမ်း၊ ပြောင်းပြန်လှန်ထားတဲ့နည်းလမ်းနဲ့ band-pass နည်းလမ်းတွေဖြစ်ပါတယ်။

Crossover မှာ power frequency divider နဲ့ electronic frequency divider ကွာခြားချက်ရှိပါတယ်။ နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်တွေကတော့ frequency band ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ amplitude-frequency characteristic နဲ့ phase-frequency characteristic correction၊ impedance compensation နဲ့ attenuation တို့ဖြစ်ပါတယ်။ passive post divider လို့လည်း လူသိများတဲ့ power divider ဟာ power amplifier ပြီးနောက် frequency ကို ပိုင်းခြားပေးပါတယ်။ ၎င်းမှာ inductors, resistors, capacitors နဲ့ အခြား passive component တွေလိုမျိုး passive component တွေနဲ့ အဓိကဖွဲ့စည်းထားပြီး filter network တစ်ခုဖွဲ့စည်းကာ frequency band တစ်ခုစီရဲ့ audio signal တွေကို သက်ဆိုင်ရာ frequency band ရဲ့ speaker တွေဆီ ပေးပို့ပြီး reproduction လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ၎င်းရဲ့ ဝိသေသလက္ခဏာတွေကတော့ ကုန်ကျစရိတ်နည်းခြင်း၊ ရိုးရှင်းတဲ့ဖွဲ့စည်းပုံရှိခြင်း၊ amateur တွေအတွက် သင့်တော်ခြင်း၊ ဒါပေမယ့် အားနည်းချက်တွေကတော့ insertion loss များခြင်း၊ power နည်းခြင်းနဲ့ transient အားနည်းခြင်းတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။

ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အသံနှင့် အိမ်သုံး အသံကြား ကွာခြားချက်- ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အသံနှင့် အိမ်သုံး အသံကြား ကွာခြားချက်ကို အကျဉ်းချုပ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပါ- ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အသံဆိုသည်မှာ အကခန်းမများ၊ KTV အခန်းများ၊ ရုပ်ရှင်ရုံများ၊ ညီလာခံခန်းများနှင့် အားကစားကွင်းများကဲ့သို့သော ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဖျော်ဖြေရေး နေရာများကို ရည်ညွှန်းသည်။ နေရာအမျိုးမျိုး၊ ရွေ့လျားမှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုအတွက် လိုအပ်ချက်အမျိုးမျိုးနှင့် နေရာ၏ အရွယ်အစားကဲ့သို့သော အချက်အမျိုးမျိုးကို နေရာအမျိုးမျိုးအတွက် အသံစနစ် ဖြေရှင်းချက်များဖြင့် တပ်ဆင်ထားသည်။ ယေဘုယျ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အသံတွင် အာရုံခံနိုင်စွမ်း မြင့်မားခြင်း၊ ပြန်ဖွင့်သည့် အသံဖိအား မြင့်မားခြင်း၊ အားကောင်းခြင်းနှင့် လက်ခံနိုင်စွမ်း မြင့်မားခြင်း ပါဝင်သည်။ အိမ်သုံး အသံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၎င်း၏ အသံအရည်အသွေးသည် ပိုမိုခက်ခဲပြီး ၎င်း၏ အသွင်အပြင်သည် အလွန်ရှုပ်ထွေးမှု မရှိပါ။ သို့သော် မော်နီတာ စပီကာများ၏ စွမ်းဆောင်ရည်သည် အိမ်သုံး အသံနှင့် ပိုမိုနီးစပ်ပြီး ၎င်းတို့၏ အသွင်အပြင်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုမိုလှပပြီး ခမ်းနားသောကြောင့် ဤမော်နီတာ စပီကာအမျိုးအစားကို အိမ်သုံး Hi-Fi အသံစနစ်များတွင် ပုံမှန်အသုံးပြုကြသည်။

အိမ်သုံး အသံပစ္စည်းများ-

၁။ အသံရင်းမြစ်- လှုပ်ရှားမှု၏ မူလအစ။ အိမ်သုံးအသံစနစ်တွင် အဖြစ်များသော အသံရင်းမြစ်များတွင် ကက်ဆက်ရီကော်ဒါများ၊ CD ပလေယာများ၊ LD ပလေယာများ၊ VCD ပလေယာများနှင့် DVD ပလေယာများ ပါဝင်သည်။

၂။ ချဲ့ထွင်ရေးပစ္စည်းများ- အသံထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ပါဝါမြင့်စပီကာများကို အသုံးပြုရန်၊ အသံအရင်းအမြစ်မှ ထွက်ရှိလာသော အချက်ပြမှုကို ယေဘုယျအားဖြင့် ပါဝါချဲ့ထွင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ လက်ရှိအသုံးများသော ချဲ့ထွင်ရေးပစ္စည်းများမှာ AV amplifier များဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် transistor amplifier များဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါ ဝါသနာရှင်အချို့သည် tube expander များကိုလည်း နှစ်သက်ကြသည်။

၃။ အသံပြန်ထုတ်ပေးသည့် ကိရိယာများ- စပီကာ၏ စွမ်းဆောင်ရည်သည် အသံအရည်အသွေးကို တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်စေမည်ဖြစ်သည်။

၄။ ချိတ်ဆက်မှုလိုင်း- အသံအရင်းအမြစ်မှ ပါဝါအသံချဲ့စက်သို့ ချိတ်ဆက်မှုလိုင်းနှင့် ပါဝါအသံချဲ့စက်မှ စပီကာသို့ ချိတ်ဆက်မှုလိုင်း ပါဝင်သည်။

အသံအရည်အသွေးကွာခြားချက်-

စပီကာတွေရဲ့ အသံအရည်အသွေးက အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ အသံအရည်အသွေးက လူတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အပေါ် ဂီတရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါတယ်။ ရှေးခေတ်လူတွေက အလွန်ကောင်းမွန်ပါတယ်- ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဂီတနဲ့ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ဖို့ဆိုတာ လူတွေရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားကို မြှင့်တင်ပေးဖို့နဲ့ လူတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်၊ စိတ်နဲ့ ဝိညာဉ်ကို ပြန်လည်သင့်မြတ်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ ကောင်းမွန်တဲ့ အသံအရည်အသွေးနဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ ဂီတကို အသုံးပြုပြီး လူတစ်ယောက်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးကို အတူတကွ တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ပါပဲ။ ဒါကြောင့် အသံအရည်အသွေးဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီမျှပါတယ်။

ကောင်းမွန်တဲ့ အသံအရည်အသွေးက လူတွေကို စာနာနားလည်မှု ခံစားချက်ကို ပေးစွမ်းပါတယ်။ ဒီခံစားချက်က ဝိညာဉ်ရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံး၊ လူတွေရဲ့ အစစ်မှန်ဆုံး အစိတ်အပိုင်းကနေ လာတဲ့ အထိအတွေ့တစ်ခုပါ။ မိခင်တစ်ယောက်ရဲ့ သားသမီးတွေအပေါ်ထားတဲ့ မေတ္တာ၊ စိုစွတ်စေတဲ့ ခံစားချက်မျိုးပါ။ တိတ်ဆိတ်ပေမယ့် တကယ်ရှိပါတယ်။ အသံတစ်ခုတည်းကသာ ဝိညာဉ်ကို တုန်လှုပ်စေပါတယ်။

အိမ်သုံးအသံစနစ်ရဲ့ အဓိကရည်မှန်းချက်ကတော့ အိမ်မှာရှိတဲ့ ရုပ်ရှင်ရုံတစ်ရုံရဲ့ အသံလုပ်ဆောင်ချက်လိုမျိုး မျှော်လင့်ချက်အပြည့်နဲ့ နားထောင်နိုင်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ရရှိဖို့ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် မိသားစုအသံစနစ်က ရုပ်ရှင်ရုံနဲ့ မတူတဲ့အတွက် အသံအမျိုးအစား အမျိုးမျိုးအတွက် အသံပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ တူရိယာအမျိုးမျိုးကို ကောင်းမွန်စွာ ပြန်လည်နားထောင်နိုင်ဖို့ ပေါ့ပ်ဂီတ၊ ဂန္တဝင်ဂီတ၊ ပေါ့ပါးတဲ့ ဂီတ စတာတွေ လိုအပ်ပြီး ရုပ်ရှင်ကြည့်ဖို့အတွက် အသံအကျိုးသက်ရောက်မှုတွေနဲ့အတူ ရှိနေခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ရရှိစေမှာပါ။